Bát Quan Trai Giới Và Mười Giới – Nâng Cao Tu Tập Cư Sĩ
Ngoài Năm Giới (Pañcasīla) là nền tảng, truyền thống Theravāda còn có Bát Quan Trai Giới (Aṭṭhasīla, 8 giới) và Mười Giới (Dasasīla, 10 giới) dành cho cư sĩ muốn tu tập nghiêm túc hơn. Đây giống như việc leo lên những bậc thang cao hơn của giới hạnh: từ Năm Giới là bậc cơ bản, lên Tám Giới rồi Mười Giới, càng lên cao càng gần với đời sống xuất gia.
1. Bát Quan Trai Giới (Aṭṭhasīla)
Tám giới được cư sĩ thọ trì vào các ngày Uposatha (ngày giới) – thường là ngày rằm, mồng 1, mồng 8 và 23 âm lịch:
1. Không sát sinh. 2. Không trộm cắp. 3. Không hành dâm (thay vì không tà dâm như Năm Giới, đây là giữ trọn phạm hạnh). 4. Không nói dối. 5. Không uống rượu và chất gây nghiện. 6. Không ăn sau giờ ngọ (sau 12h trưa). 7. Không xem văn nghệ, trang điểm, dùng nước hoa. 8. Không nằm ngồi giường cao sang trọng.
Ba giới cuối (6, 7, 8) là điểm khác biệt lớn nhất so với Năm Giới, giúp cư sĩ sống gần giống đời xuất gia trong một ngày, tạo điều kiện tốt cho thiền tập.
2. Mười Giới (Dasasīla)
Mười Giới được thọ trì bởi các sāmaṇera (sa-di) và một số cư sĩ tu tập lâu dài. So với Bát Quan Trai, giới thứ 7 của Tám Giới được tách thành hai: không xem văn nghệ (7) và không trang điểm dùng nước hoa (8). Giới thứ 9: không nằm ngồi giường cao sang trọng. Giới thứ 10: không nhận vàng bạc (tiền bạc).
Giới thứ 10 là đặc biệt khó giữ cho cư sĩ, vì đòi hỏi không sử dụng tiền bạc trực tiếp. Thường chỉ các sa-di và người xuất gia mới giữ được giới này.
3. Cách Thọ Giới
Cư sĩ thường thọ Bát Quan Trai tại chùa vào ngày Uposatha. Lễ thọ giới bao gồm: quy y Tam Bảo, xin giới từ chư Tăng, phát nguyện giữ giới trong một ngày đêm (từ bình minh đến bình minh hôm sau). Sau khi thọ giới, cư sĩ thường ở lại chùa nghe pháp và thiền tập suốt ngày.
4. Lợi Ích Của Việc Giữ Giới Nhiều Hơn
Giữ Bát Quan Trai mang lại nhiều lợi ích: tâm trong sáng hơn vì không bị chi phối bởi giải trí và ăn uống; cơ thể nhẹ nhàng hơn vì không ăn chiều; tạo nghiệp thiện mạnh mẽ; và trải nghiệm đời sống đơn giản giống xuất gia. Theo Tam Học, giới càng thanh tịnh thì định càng dễ đạt.
5. Ứng Dụng Hiện Đại
Ngày nay, nhiều Phật tử Theravāda thọ Bát Quan Trai vào mỗi cuối tuần hoặc các ngày lễ. Một số người giữ thường xuyên như một cách tu tập. Trong các khóa thiền Vipassanā, thiền sinh thường giữ Tám Giới suốt khóa thiền để hỗ trợ việc thực hành.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Có thể giữ Bát Quan Trai tại nhà không?
Có thể, miễn là phát nguyện và giữ nghiêm túc. Tuy nhiên, giữ tại chùa sẽ có môi trường hỗ trợ tốt hơn.
Không ăn chiều có hại sức khỏe không?
Không, nếu chỉ giữ một ngày. Nhiều nghiên cứu cho thấy nhịn ăn gián đoạn có lợi cho sức khỏe. Người có bệnh nên tham khảo bác sĩ.
Nguyện cho mọi Phật tử đều tinh tấn giữ giới, làm nền tảng cho Định và Tuệ.
Liên kết ngoài tham khảo: