Học Phật · Lịch sử
Lịch Sử Phật Giáo
Lịch sử Phật giáo Theravāda trải dài hơn 2.600 năm, từ thời Đức Phật Gotama thuyết Pháp tại Vườn Nai (Isipatana) cho đến ngày nay. Đây là truyền thống Phật giáo lâu đời nhất còn tồn tại, được gìn giữ nguyên vẹn qua các kỳ Kết tập Kinh điển (Saṅgāyanā) và sự truyền thừa không gián đoạn của Tăng đoàn.
Bài mới nhất
Xem tất cả 48 bài →
Webu Sayadaw: Thiền Sư Của Hơi Thở Và Sự Độc Cư
Webu Sayadaw (1896–1977): thiền sư Miến Điện sống độc cư, dạy niệm hơi thở, khuyến khích U Ba Khin dạy thiền. Tiểu sử, lời dạy và bối cảnh.
Phật Giáo Theravāda Tại Campuchia — Bi Kịch Và Hồi Sinh
Có những nền văn minh sụp đổ trong chiến tranh, nhưng linh hồn của chúng vẫn còn sống — vì nó được gìn giữ trong từng ngôi chùa, từng bài kinh, từng tâm hồn người tu sĩ.
Cuộc Cải Cách Tăng Đoàn Tại Thái Lan Thế Kỷ XIX
Vào thế kỷ XIX, một vị hoàng tử Thái Lan cởi bỏ mũ miện, khoác y vàng, và dành 27 năm tu tập để nhận ra một điều: Phật giáo tại quê hương ông đã lạc xa cội nguồn kinh điể
Phật Giáo Theravāda Tại Việt Nam — Lịch Sử Và Hiện Tại
Ít ai biết rằng Phật giáo Theravāda đã hiện diện trên mảnh đất Việt Nam từ rất lâu trước khi người Việt gọi tên nó. Từ những ngôi chùa Khmer trầm mặc bên dòng Mekong đến
Ashoka Đại Đế Và Sự Lan Tỏa Phật Giáo Theravāda
🏛 Lịch Sử Phật Giáo Năm 262 TCN, sau trận chiến Kalinga khiến hơn 100.000 người chết, một vị vua quyền lực nhất châu Á lặng ngồi trước biển xác người và bắt đầu khóc. Từ
Lịch Sử Truyền Bá Phật Giáo Theravāda Đến Đông Nam Á – Hành Trình Ngàn Năm
Lịch Sử Truyền Bá Phật Giáo Theravāda Đến Đông Nam Á – Hành Trình Ngàn Năm Của Pháp Bảo Phật giáo Theravāda, được mệnh danh là “trường phái Trưởng lão” — truyền thống gìn
Tìm trong mục này
Giới thiệu chi tiết ↓
Lịch Sử Phật Giáo Theravāda
Lịch sử Phật giáo Theravāda trải dài hơn 2.600 năm, từ thời Đức Phật Gotama thuyết Pháp tại Vườn Nai (Isipatana) cho đến ngày nay. Đây là truyền thống Phật giáo lâu đời nhất còn tồn tại, được gìn giữ nguyên vẹn qua các kỳ Kết tập Kinh điển (Saṅgāyanā) và sự truyền thừa không gián đoạn của Tăng đoàn.
Từ Ấn Độ Đến Thế Giới
Phật giáo Theravāda khởi nguồn từ Ấn Độ cổ đại, được truyền bá rộng rãi dưới thời Hoàng đế Asoka (thế kỷ III TCN). Ngài cử các phái đoàn hoằng pháp đến Sri Lanka (do Ngài Mahinda — con trai Asoka — dẫn đầu), Myanmar, Thái Lan và nhiều vùng đất khác. Sri Lanka trở thành trung tâm bảo tồn Tam Tạng Pāli, nơi kinh điển được ghi chép thành văn bản lần đầu tiên vào thế kỷ I TCN tại Āloka Lena.
Sáu Kỳ Kết Tập Kinh Điển
Sáu kỳ Kết tập (Saṅgāyanā) đánh dấu những mốc quan trọng trong việc bảo tồn Giáo Pháp: từ Kết tập lần thứ nhất tại Rājagaha ngay sau Đức Phật nhập Niết-bàn, đến Kết tập lần thứ sáu tại Rangoon (Myanmar) năm 1954-1956. Mỗi kỳ Kết tập là nỗ lực của hàng trăm, hàng nghìn vị A-la-hán và học giả Pāli nhằm xác minh và thống nhất Tam Tạng.
Các Dòng Phái & Truyền Thống
Theravāda có nhiều dòng phái (nikāya) khác nhau tùy theo quốc gia: Siam Nikāya, Amarapura Nikāya và Rāmañña Nikāya tại Sri Lanka; Dhammayuttika Nikāya và Mahā Nikāya tại Thái Lan; Thudhamma và Shwegyin tại Myanmar. Dù khác biệt về một số giới luật chi tiết, tất cả đều dựa trên cùng một nền tảng Tam Tạng Pāli.
Phật Giáo Theravāda Tại Việt Nam
Phật giáo Theravāda du nhập Việt Nam chủ yếu qua hai con đường: từ Campuchia đến vùng đồng bào Khmer Nam Bộ, và từ phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ XX. Các bậc tiền bối như Hòa thượng Hộ Tông, Hòa thượng Bửu Chơn đã có công lớn trong việc xây dựng nền Phật giáo Nguyên Thủy tại Việt Nam.
Câu Hỏi Thường Gặp
Theravāda và Hīnayāna có giống nhau không?
Không. Hīnayāna (Tiểu Thừa) là thuật ngữ mang tính miệt thị do một số trường phái khác đặt. Theravāda — “Học thuyết của các bậc Trưởng lão” — là tên gọi chính xác của truyền thống Phật giáo Nguyên Thủy.
Tam Tạng Pāli được bảo tồn như thế nào?
Ban đầu bằng truyền khẩu qua các kỳ Kết tập. Từ thế kỷ I TCN, kinh điển được ghi chép trên lá buông (ola leaf) tại Sri Lanka. Ngày nay, Tam Tạng được số hóa và phổ biến rộng rãi qua các dự án như Chaṭṭha Saṅgāyana Tipiṭaka và SuttaCentral.
📚 Tất Cả Bài Viết Trong Chuyên Mục Lịch Sử Phật Giáo
- 18 Bộ Phái Phật Giáo Sơ Kỳ – Nguồn Gốc & Ý Nghĩa
- Ajahn Chah – Thiền Sư Rừng Và Truyền Thống Thai Forest
- Ajahn Mun Bhūridatto – Người Sáng Lập Truyền Thống Rừng Thái
- Ānanda – Thị Giả Trung Thành Và Người Gìn Giữ Lời Phật
- Buddhaghosa – Nhà Chú Giải Vĩ Đại Nhất Theravāda
- Cuộc Đời Đức Phật Gotama – Từ Hoàng Tử Đến Giác Ngộ
- Cuộc Đời Đức Phật Siddhattha Gotama – Theo Kinh Điển Pāli
- Hoàng Đế Asoka – Vị Vua Hộ Pháp Vĩ Đại Nhất
- Hội Đồng Kết Tập Lần Thứ 3 – Pāṭaliputta
- Kết Tập Lần Thứ 4 Tại Sri Lanka – Viết Tam Tạng Lên Bối Diệp
- Kết Tập Lần Thứ 5 – Mandalay, Myanmar
- Ledi Sayadaw – Người Tiên Phong Mở Đường Thiền Vipassanā Cho Cư Sĩ
- Lịch Sử Phật Giáo Theravāda Việt Nam – Từ Khmer Krom Đến Nay
- Lịch Sử Truyền Bá Phật Giáo Theravāda Đến Đông Nam Á – Hành Trình Ngàn Năm
- Mahasi Sayadaw – Cuộc Đời & Di Sản Thiền Vipassanā
- Mahasi Sayadaw – Thiền Sư Vipassanā Vĩ Đại Thế Kỷ XX
- Mahinda – Người Mang Phật Giáo Theravāda Đến Sri Lanka
- Mahinda – Sứ Giả Đưa Phật Giáo Đến Sri Lanka
- Mingun Sayadaw – Trí Nhớ Phi Thường & Tipiṭakadhara
- Ngài Ānanda – Vị Thị Giả Trung Thành Của Đức Phật
- Ngài Buddhaghosa – Tác Giả Visuddhimagga Vĩ Đại
- Ngài Dhammapāla – Nhà Phụ Chú Giải Theravāda
- Ngài Mahā Kassapa – Vị Chủ Trì Kết Tập Lần Thứ Nhất
- Ngài Moggallāna – Đệ Tử Đệ Nhất Thần Thông
- Ngài Sāriputta – Đệ Tử Đệ Nhất Trí Tuệ
- Ngài Upāli – Chuyên Gia Vinaya Bậc Nhất
- Phật Giáo Theravāda – Từ Ấn Độ Đến Đông Nam Á
- Phật Giáo Theravāda Campuchia – Lịch Sử & Phục Hưng
- Phật Giáo Theravāda Lào – Lịch Sử & Truyền Thống
- Phật Giáo Theravāda Myanmar – Lịch Sử & Truyền Thống
- Phật Giáo Theravāda Myanmar – Lịch Sử Và Truyền Thống Đặc Sắc
- Phật Giáo Theravāda Sri Lanka – Lịch Sử & Phát Triển
- Phật Giáo Theravāda Sri Lanka – Thành Trì Cổ Xưa Nhất
- Phật Giáo Theravāda Tại Phương Tây – Lịch Sử & Phát Triển
- Phật Giáo Theravāda Thái Lan – Lịch Sử & Đặc Trưng
- Phật Giáo Theravāda và Phong Trào Chấn Hưng Thế Kỷ 19-20
- Phật Giáo Theravāda Việt Nam – Lịch Sử & Hiện Trạng
- S.N. Goenka – Người Đưa Thiền Vipassanā Đến Hàng Triệu Người Trên Thế Giới
- Sāriputta Và Moggallāna – Hai Vị Đại Đệ Tử Của Đức Phật
- Sáu Đại Hội Kết Tập Kinh Điển Trong Lịch Sử Phật Giáo Theravāda
- Sáu Kỳ Kết Tập Kinh Điển Phật Giáo Theravāda
- Sự Suy Tàn Của Phật Giáo Tại Ấn Độ – Nguyên Nhân Và Bài Học
- Vua Asoka – Hoàng Đế Hộ Pháp Vĩ Đại Nhất
Danh Sách Bài Viết Lịch Sử Phật Giáo (47 bài)
- Phật Giáo Theravāda Tại Campuchia — Bi Kịch Và Hồi Sinh
- Cuộc Cải Cách Tăng Đoàn Tại Thái Lan Thế Kỷ XIX
- Phật Giáo Theravāda Tại Việt Nam — Lịch Sử Và Hiện Tại
- Ashoka Đại Đế Và Sự Lan Tỏa Phật Giáo Theravāda
- Lịch Sử Truyền Bá Phật Giáo Theravāda Đến Đông Nam Á – Hành Trình Ngàn Năm
- S.N. Goenka – Người Đưa Thiền Vipassanā Đến Hàng Triệu Người Trên Thế Giới
- Phật Giáo Theravāda Sri Lanka – Thành Trì Cổ Xưa Nhất
- Ledi Sayadaw – Người Tiên Phong Mở Đường Thiền Vipassanā Cho Cư Sĩ
- Phật Giáo Theravāda Myanmar – Lịch Sử Và Truyền Thống Đặc Sắc
- Sáu Đại Hội Kết Tập Kinh Điển Trong Lịch Sử Phật Giáo Theravāda
- Ajahn Chah – Thiền Sư Rừng Và Truyền Thống Thai Forest
- Sự Suy Tàn Của Phật Giáo Tại Ấn Độ – Nguyên Nhân Và Bài Học
- Sāriputta Và Moggallāna – Hai Vị Đại Đệ Tử Của Đức Phật
- Ānanda – Thị Giả Trung Thành Và Người Gìn Giữ Lời Phật
- Mahasi Sayadaw – Thiền Sư Vipassanā Vĩ Đại Thế Kỷ XX
- Mahinda – Sứ Giả Đưa Phật Giáo Đến Sri Lanka
- Phật Giáo Theravāda Tại Phương Tây – Lịch Sử & Phát Triển
- Buddhaghosa – Nhà Chú Giải Vĩ Đại Nhất Theravāda
- Phật Giáo Theravāda Lào – Lịch Sử & Truyền Thống
- Cuộc Đời Đức Phật Siddhattha Gotama – Theo Kinh Điển Pāli
- Phật Giáo Theravāda Campuchia – Lịch Sử & Phục Hưng
- Phật Giáo Theravāda Thái Lan – Lịch Sử & Đặc Trưng
- Phật Giáo Theravāda Việt Nam – Lịch Sử & Hiện Trạng
- Vua Asoka – Hoàng Đế Hộ Pháp Vĩ Đại Nhất
- Phật Giáo Theravāda Myanmar – Lịch Sử & Truyền Thống
- Phật Giáo Theravāda Sri Lanka – Lịch Sử & Phát Triển
- Sáu Kỳ Kết Tập Kinh Điển Phật Giáo Theravāda
- Mingun Sayadaw – Trí Nhớ Phi Thường & Tipiṭakadhara
- Mahasi Sayadaw – Cuộc Đời & Di Sản Thiền Vipassanā
- Ajahn Mun Bhūridatto – Người Sáng Lập Truyền Thống Rừng Thái
- Phật Giáo Theravāda và Phong Trào Chấn Hưng Thế Kỷ 19-20
- Lịch Sử Phật Giáo Theravāda Việt Nam – Từ Khmer Krom Đến Nay
- Ngài Dhammapāla – Nhà Phụ Chú Giải Theravāda
- Ngài Buddhaghosa – Tác Giả Visuddhimagga Vĩ Đại
- Kết Tập Lần Thứ 5 – Mandalay, Myanmar
- Kết Tập Lần Thứ 4 Tại Sri Lanka – Viết Tam Tạng Lên Bối Diệp
- Hội Đồng Kết Tập Lần Thứ 3 – Pāṭaliputta
- 18 Bộ Phái Phật Giáo Sơ Kỳ – Nguồn Gốc & Ý Nghĩa
- Phật Giáo Theravāda – Từ Ấn Độ Đến Đông Nam Á
- Mahinda – Người Mang Phật Giáo Theravāda Đến Sri Lanka
- Ngài Upāli – Chuyên Gia Vinaya Bậc Nhất
- Hoàng Đế Asoka – Vị Vua Hộ Pháp Vĩ Đại Nhất
- Ngài Mahā Kassapa – Vị Chủ Trì Kết Tập Lần Thứ Nhất
- Ngài Ānanda – Vị Thị Giả Trung Thành Của Đức Phật
- Ngài Moggallāna – Đệ Tử Đệ Nhất Thần Thông
- Ngài Sāriputta – Đệ Tử Đệ Nhất Trí Tuệ
- Cuộc Đời Đức Phật Gotama – Từ Hoàng Tử Đến Giác Ngộ