Abhidhammapiṭaka
Rūpa – 28 Sắc Pháp: Phân Tích Vật Chất Theo Abhidhamma Trong hệ thống Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) Theravāda, Rūpa (Sắc Pháp) là một trong bốn thực tại tối hậu (paramattha dhamma), đại diện cho khía cạnh vật chất của thực tại. Nếu Citta (Tâm) và Cetasika (Tâm Sở) mô tả thế giới tinh thần, … Đọc tiếp
Citta – 89 Loại Tâm Trong Abhidhamma Theravāda Citta (Tâm) là một trong bốn thực tại tối hậu (paramattha dhamma) trong hệ thống Abhidhamma Theravāda, bên cạnh Cetasika (Tâm Sở), Rūpa (Sắc Pháp), và Nibbāna (Niết-bàn). Citta là yếu tố biết cảnh — chức năng cốt lõi của tâm là nhận biết đối tượng. Giống … Đọc tiếp
Cetasika – 52 Tâm Sở Trong Abhidhamma Theravāda Trong hệ thống Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) của Phật giáo Theravāda, Cetasika (Tâm Sở) là những yếu tố tâm lý đồng sinh, đồng diệt với Tâm (Citta), định hình phẩm chất và đặc tính của mỗi sát-na tâm. Nếu ví Tâm như dòng nước trong suốt, thì … Đọc tiếp
Abhidhamma Piṭaka – Tạng Vi Diệu Pháp: Đỉnh Cao Triết Học Phật Giáo Theravāda Abhidhamma Piṭaka (Tạng Vi Diệu Pháp) là phần thứ ba và cuối cùng của Tam Tạng Pāli (Tipiṭaka), bên cạnh Sutta Piṭaka (Kinh Tạng) và Vinaya Piṭaka (Luật Tạng). Thuật ngữ “Abhidhamma” được ghép từ “abhi” (thù thắng, vượt trội) và … Đọc tiếp
Chết Và Tái Sinh Trong Abhidhamma – Cuti Và Paṭisandhi Trong Abhidhamma Theravāda, quá trình chết (cuti) và tái sinh (paṭisandhi) được phân tích với độ chính xác đặc biệt. Không có một “linh hồn” hay thực thể nào di chuyển từ kiếp này sang kiếp khác. Thay vào đó, chính nghiệp lực (kamma) là … Đọc tiếp
Citta Vīthi – Lộ Trình Tâm Trong Abhidhamma Citta Vīthi (Lộ Trình Tâm) là một trong những khái niệm then chốt của Abhidhamma Theravāda, mô tả quá trình tâm nhận biết một đối tượng từ lúc bắt đầu đến kết thúc. Giống như một dây chuyền sản xuất, mỗi tâm (citta) xuất hiện rồi biến … Đọc tiếp
28 Sắc Pháp (Rūpa) Trong Abhidhamma Trong hệ thống Abhidhamma Theravāda, thực tại được phân tích thành bốn loại pháp tối hậu (paramattha dhamma): Tâm (citta), Tâm Sở (cetasika), Sắc Pháp (rūpa) và Niết-bàn (nibbāna). Sắc pháp là yếu tố vật chất, bao gồm 28 loại được chia thành hai nhóm: 18 sắc pháp thực … Đọc tiếp
Paṭṭhāna – 24 Duyên Hệ Trong Abhidhamma Paṭṭhāna (24 Duyên Hệ) là hệ thống phân tích các mối quan hệ nhân duyên giữa các pháp (dhamma), được trình bày trong bộ Paṭṭhāna – cuốn sách thứ bảy và cuối cùng của Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma Piṭaka). Nếu Thập Nhị Nhân Duyên giống như bản … Đọc tiếp
52 Tâm Sở (Cetasika) Trong Abhidhamma – Yếu Tố Tâm Lý Đồng Hành Với Tâm Trong hệ thống Abhidhamma Theravāda, tâm sở (cetasika) là những yếu tố tâm lý sinh khởi đồng thời với tâm (citta), cùng lấy một đối tượng, cùng nương một vật và cùng diệt trong cùng một sát-na. Có tổng cộng … Đọc tiếp
89 Loại Tâm (Citta) Trong Abhidhamma – Bản Đồ Toàn Diện Về Tâm Thức Trong hệ thống Abhidhamma Piṭaka, tâm (citta) được phân tích thành 89 loại cơ bản (hoặc 121 loại theo phân loại chi tiết). Đây là bản đồ tâm lý toàn diện nhất trong lịch sử tư tưởng nhân loại, phân loại … Đọc tiếp