Ngày 16/09/2026 (nhằm 6/8 năm Bính Ngọ), tại điểm truyền giới chùa Bửu Quang, phường Tam Bình, TP.HCM, Hội đồng Giới sư Phật giáo Nam tông Kinh đã cử hành nghi thức truyền giới Tỳ-kheo, Sa-di và Tu nữ thuộc Đại giới đàn Thanh Kiểm, Phật lịch 2570.
Theo Báo Giác Ngộ, 90 giới tử dự khảo hạch, 84 vị đủ điều kiện vào Tuyển Phật trường: 60 vị cầu thọ Tỳ-kheo, 9 vị Sa-di và 15 vị Tu nữ. Chứng minh và làm Đường đầu có Trưởng lão Hòa thượng Viên Minh (Phó Pháp chủ), Hòa thượng Thiện Tâm, Hòa thượng Minh Giác và Hòa thượng Hộ Chánh. Các giới tử đã nhập chúng tại chùa từ chiều 14/09.
Đây là sự kiện Theravāda Việt Nam lớn nhất trong tuần, và cũng là lý do chuyên đề Pāli hôm nay chọn chữ upasampadā.
Tin quốc tế trong 24 giờ qua khá thưa. Bản tin chỉ giữ những mục có diễn biến mới so với các số trước.
CẬP NHẬT MỚI. Việc tấn phong diễn ra ngày 14/07/2026; điểm mới là cuộc phỏng vấn dài AFP đăng ngày 17/09.
Ajahn Jayasaro, 68 tuổi, sinh trên đảo Isle of Wight (Anh), xuất gia năm 1980 dưới sự hướng dẫn của Luang Por Chah. Theo AFP, ngài là một trong 18 vị giữ tước Somdet Phra Rachakhana, bậc cao thứ hai trong hàng giáo phẩm Thái Lan. Ngài chia sẻ về đời sống tu tập, về căng thẳng và trầm cảm của con người hiện đại, và về nhu cầu tạo con đường cho người nữ có chí nguyện xuất gia.
“There are women with a genuine spiritual vocation and we need to be able to provide a vehicle and a way for them to live a life.”
Có những người nữ mang chí nguyện tâm linh chân thật, và chúng ta cần tạo cho họ một phương tiện, một cách sống.Ajahn Jayasaro, trả lời AFP, 17/09/2026
Universal Door Meditation Center (Sugar Land, Texas) thông báo lập “Thai Pho Mon Awakened Center” ở Tha Kradan, Khiri Rat Nikhom, Surat Thani, trên đất do Ajahn Marut, một vị sư Theravāda Thái, cúng dường. Người sáng lập là một ni sư người Việt, được thông cáo ghi là Thich Dieu Thien. Theo thông cáo, trung tâm hoạt động ngoài cơ cấu giáo hội Thái Lan do các giới hạn về thọ giới bhikkhunī. Thông cáo không nêu ngày khai trương.
Văn phòng Phật giáo tỉnh Lampang đã chuyển chứng cứ cho cảnh sát. Các tội danh có thể xem xét gồm điều 206 (xúc phạm tôn giáo) và điều 208 (mặc trang phục tu sĩ trái phép) Bộ luật Hình sự Thái Lan. Người biểu diễn đã tự đến trình diện ngày 14/09. Đây mới là tố giác, chưa có kết luận của tòa. Vụ việc gốc về vị trụ trì vẫn đang ở giai đoạn điều tra.
Toàn bộ tin trong tuần đến từ hệ phái Nam tông Kinh. Bản tin chưa tìm được tin Nam tông Khmer nào đã xác minh trong bảy ngày qua.
Trước ngày truyền giới, Trưởng lão Hòa thượng Viên Minh (Phó Pháp chủ HĐCM GHPGVN, trụ trì chùa Bửu Long) giảng cho giới tử về việc giữ giới, về chánh niệm và oai nghi trong mọi tư thế. Hôm sau (15/09), Hòa thượng Thiện Tâm tiếp tục sách tấn, nhấn mạnh giới là nền tảng để phát triển định và tuệ.
“Giới là sự tự giác, xuất phát từ ý thức tự thân.”
Trưởng lão Hòa thượng Viên Minh, Giới trường Bửu Quang, 14/09/2026 (phatgiaonguyenthuy.com)
CẬP NHẬT MỚI. Tối 17/09, một ngày sau lễ truyền giới, Hòa thượng Bửu Chánh quang lâm Giới trường Phật giáo Nam tông Kinh tại chùa Bửu Quang (171/10 Quốc lộ 1A, phường Tam Bình) để sách tấn các giới tử. Theo bài tường thuật, Hòa thượng nhấn mạnh giới và tuệ là những phẩm chất cao quý ở đời, là nền tảng của đời sống xuất gia, và việc học Phật phải đi cùng thực hành, tự quán xét mình.
Phòng Giáo vụ Thiền viện Phước Sơn (368 Thành Thái, P. Phước Tân, Biên Hòa) mở khóa học dành cho chư Tỳ-kheo về Vinaya và các nghi thức Tăng sự (saṅghakamma). Liên hệ: 0944 18 7755, phatsu.vn@gmail.com.
TS. Eng Jin Ooi (International Buddhist College, Thái Lan) trình bày đề tài “The Pubbayoga of the Milindapañha: Parallel transmissions in Siam from the fifteenth to the twentieth centuries CE” lúc 17:00 ngày 25/09 tại Gillis Lecture Theatre, Balliol College, Oxford. Vào cửa tự do. PTS cho biết mong có thể phát trực tuyến.
Ứng dụng web mã nguồn mở: nhấp vào câu tiếng Anh để hiện câu Pāli tương ứng, nhấp vào từ Pāli để xem định nghĩa của Digital Pāḷi Dictionary. Có dùng ngoại tuyến, đồng bộ, đánh dấu và ghi chú. Ngày 12/09, tác giả thông báo có bản iOS/macOS và Android, cùng chế độ xem tối đa năm bài kinh cạnh nhau. Tác giả cũng cho biết đã tự đổi một số thuật ngữ dịch.
Tiếp nối Cunningham, Bhante Sujato đồng nhất địa danh Varaṇā (chỉ xuất hiện ở AN 2.37) với Bannu ngày nay ở Pakistan, và sông Kaddamadaha với sông Kurram. Nếu đúng, kinh điển Pāli đặt Tôn giả Mahākaccāna ở vùng xa hơn khoảng 800 km so với ranh giới vẫn được chấp nhận. Chính tác giả gọi đây là giả thuyết khả tín, chưa phải kết luận.
Thành viên Hasantha đề xuất gắn khoảng 12 nhãn chủ đề (Tứ Thánh đế, Bát Chánh đạo, nghiệp, tái sinh, thiền…) cho từng phân đoạn bốn bộ Nikāya bằng hệ thống gắn thẻ của Bilara mới; dự án còn ở giai đoạn đầu. Song song, nhóm phát triển đã sửa lỗi hiển thị ghi chú dị bản và tham chiếu phát sinh khi đổi định dạng dữ liệu (bản sửa đã chạy từ 15/09).
Tình trạng nhận đơn thay đổi liên tục; xin kiểm lại trên trang ban tổ chức.
upa (đến gần) + saṃ (trọn vẹn, cùng nhau) + căn √pad (đi, bước) → động từ upasampajjati “bước vào, đạt đến” → danh từ upasampadā.
Trong Luật tạng, upasampadā là nghi thức Tăng-già chính thức thâu nhận một người làm tỳ-khưu, thường dịch là “thọ cụ túc giới” (Hán–Việt: cụ túc = đầy đủ). Nó khác với pabbajjā (xuất gia), bước đầu tiên để trở thành sa-di. Một người có thể xuất gia từ nhỏ, nhưng thọ cụ túc giới phải đủ tuổi và do Tăng đoàn thực hiện bằng một Tăng sự. Sau lễ ấy, vị tân tỳ-khưu giữ trọn giới bổn Pātimokkha. Ở lễ truyền giới tại Bửu Quang hôm 16/09, 60 giới tử cầu thọ chính là upasampadā.
Hãy hình dung một ngôi nhà. Pabbajjā là rời nhà mình ra đi; upasampadā là bước qua ngưỡng cửa và được nhận làm người trong nhà mới. Vì thế trong chữ có upa (đến gần) và saṃ (trọn vẹn): không chỉ đến gần mà còn bước vào hẳn.
alattha: đã được (quá khứ aorist, ngôi 3 số ít của labhati) · kho: quả vậy (tiểu từ nhấn) · vacchagotto paribbājako: du sĩ Vacchagotta (chủ cách) · bhagavato: của Thế Tôn (thuộc cách) · santike: ở gần, nơi (vị trí cách) · pabbajjaṁ: sự xuất gia · upasampadaṁ: sự thọ cụ túc giới (hai chữ sau cùng ở đối cách).
Labhati (được, nhận) đòi tân ngữ ở đối cách. Vì vậy danh từ giống cái upasampadā đổi thành upasampadaṁ: đuôi -ā rút ngắn thành -a và thêm -ṁ. Cũng trong MN 73, động từ cùng gốc xuất hiện với nghĩa nguyên thủy “đạt đến”: sacchikatvā upasampajja viharati, “tự chứng ngộ, đạt đến và an trú” (mn73:7.2).
pabbajjā: sự xuất gia · upasampanna: người đã thọ cụ túc giới (MN 73 gọi Vacchagotta là addhamāsūpasampanno, “thọ cụ túc được nửa tháng”) · pātimokkha: giới bổn của tỳ-khưu.
Rất nhiều bài kinh kết thúc bằng công thức “được xuất gia, được thọ cụ túc giới”. Phân biệt được hai chữ này, quý vị sẽ thấy đó là hai bước khác nhau chứ không phải một câu nói lặp.
Với người cư sĩ, chữ này nhắc một điều thiết thực: gốc nghĩa của nó là “bước vào trọn vẹn”, chứ không phải “được cấp danh hiệu”. Có người đi chùa lâu năm mà vẫn đứng ở ngưỡng cửa: nghe pháp nhiều nhưng chưa thật sự nhận lấy một giới nào làm của mình. Ngày 16/09, 84 giới tử ở Bửu Quang đã đi qua khảo hạch, nhập chúng hai ngày, nghe sách tấn rồi mới thọ giới, nghĩa là có một quá trình chuẩn bị. Người tại gia cũng có thể “bước vào” theo mức của mình: chọn một giới trong năm giới đang giữ lỏng, và giữ cho trọn trong một tuần. Chữ upasampajja viharati trong kinh cho thấy đạt đến rồi thì phải an trú trong đó; bước vào chỉ là khởi đầu.
sukhā saddhā patiṭṭhitā;
sukho paññāya paṭilābho,
pāpānaṁ akaraṇaṁ sukhaṁ.
đạt được trí tuệ là an lạc; không làm các điều ác là an lạc.
• Thế giới: trong phỏng vấn với AFP, Somdet Ajahn Jayasaro nói cần có con đường cho người nữ có chí nguyện xuất gia.
• Nghiên cứu: PTS tổ chức buổi giảng I.B. Horner về Milindapañha ở Xiêm (Oxford, 25/09); Sutamaya ra bản ứng dụng di động.
• Sự kiện: nhiều lễ Kaṭhina rơi vào 01/11; Sene Dolta của đồng bào Khmer tại Cần Thơ từ 10 đến 12/10.
• Pāli: upasampadā là “bước vào trọn vẹn”, khác với pabbajjā là “ra đi”.