Abhidhammapiṭaka
Trong kho tàng Vi Diệu Pháp Theravāda, Rūpa — Sắc Pháp — không đơn thuần là “vật chất” theo nghĩa thông thường mà là một trong bốn thực tại tối hậu (paramattha dhamma) mà trí tuệ thiền quán có thể trực tiếp thấu suốt. Abhidhamma phân tích thế giới vật chất thành đúng 28 loại … Đọc tiếp
Trong kho tàng Abhidhamma Theravāda, không có chủ đề nào vừa vi tế vừa thiết thực như học thuyết về Citta — Tâm. Không phải “tâm” theo nghĩa thông thường của ngôn ngữ đời thường, mà là một hệ thống phân tích ý thức tinh vi đến mức kinh ngạc: 89 loại tâm (hoặc 121 … Đọc tiếp
Trong kho tàng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma) của Phật giáo Theravāda, không có bản đồ tâm lý nào chi tiết và tinh tế hơn hệ thống 52 Cetasika — những yếu tố tâm lý đồng sinh, đồng diệt với Tâm (Citta) trong từng sát-na. Nếu ví Tâm như dòng nước trong suốt, thì Tâm Sở … Đọc tiếp
Trong toàn bộ kho tàng Tam Tạng Pāli, Abhidhamma Piṭaka — Tạng Vi Diệu Pháp — được ví như tầng cao nhất của một tòa kiến trúc tri thức vĩ đại: nơi mà mọi khái niệm quy ước về “con người”, “linh hồn”, “tôi” hay “ta” đều tan biến, nhường chỗ cho một bức tranh … Đọc tiếp
Trong khoảnh khắc cuối cùng của một kiếp sống, điều gì thực sự xảy ra? Và ngay sau đó — ở một nơi nào đó trong vũ trụ rộng lớn — một dòng tâm mới bắt đầu. Không có linh hồn bay đi, không có thực thể di chuyển, nhưng cũng không phải là sự … Đọc tiếp
Trong kho tàng triết học Phật giáo Theravāda, ít có chủ đề nào vừa tinh tế vừa thực tiễn như Citta-Vīthi — Lộ Trình Tâm. Đây là bản đồ chi tiết nhất mà Abhidhamma cung cấp về cách tâm thức vận hành từng sát-na, từ khoảnh khắc một đối tượng chạm vào giác quan cho … Đọc tiếp
Trong bức tranh toàn cảnh về thực tại mà Abhidhamma Theravāda phác thảo, 28 sắc pháp (rūpa) là toàn bộ thế giới vật chất được phân tích đến tận cùng — không phải theo góc nhìn của khoa học hiện đại, mà theo tuệ giác trực tiếp của bậc giác ngộ. Từ cái nhìn chớp … Đọc tiếp
Trong kho tàng Tam Tạng Pāli, nếu có một bộ sách mà chính Đức Phật Gotama được truyền thống tôn xưng là đã quán chiếu với trí tuệ siêu việt ngay sau khi chứng đạt Giác ngộ — thì đó chính là Paṭṭhāna. Bộ sách thứ bảy và đồ sộ nhất của Tạng Vi Diệu … Đọc tiếp
Trong kho tàng Abhidhamma Theravāda, 52 tâm sở (cetasika) là những yếu tố tâm lý vi tế nhất, đồng hành với tâm (citta) trong từng sát-na sinh diệt. Chúng không phải những khái niệm trừu tượng trên giấy tờ — mà là bản đồ chính xác của mọi trạng thái nội tâm mà một hành … Đọc tiếp
Trong kho tàng triết học và tâm lý học nhân loại, chưa có hệ thống nào phân tích tâm thức một cách vi tế và toàn diện như Abhidhamma Piṭaka của truyền thống Theravāda. Với 89 loại tâm (citta) — hoặc 121 khi phân loại chi tiết — đây là bản đồ tâm lý học … Đọc tiếp