Tứ đại không phải là vật lý học cổ đại. Trong Visuddhimagga chương XI, đó là bốn nhóm đặc tính mà xúc giác của bạn đang báo cáo ngay lúc này — và bài tập gọi đúng tên chúng là chiếc cầu từ Định sang Tuệ.
Visuddhimagga chương III không dạy thiền — nó dạy cách chuẩn bị để thiền. Và bước bắt buộc trước khi trao đề mục là dò đúng tính khí (cariyā) của người hành. Sáu loại, và nguyên tắc sappāya đứng sau chúng.
Bốn thiền vô sắc trong Visuddhimagga chương X: vì sao phải thấy tai hoạ của sắc trước, bốn lần buông, và vì sao đỉnh của định vẫn chưa phải là giải thoát.
Mười đề mục quán bất tịnh asubha trong Visuddhimagga chương VI: mười tướng tử thi, vì sao mỗi tướng đối trị một kiểu tham, và hiểu lầm phổ biến nhất về pháp hành này.
Visuddhimagga liệt kê mười chướng ngại phải cắt trước khi hành thiền, rồi lập tức nói thêm một câu làm đổi hướng toàn bộ danh sách: nó không phải là chướng ngại đối với tất cả mọi người.
Đầu đà không phải là bảng thành tích chịu khổ. Visuddhimagga chương II định nghĩa đầu đà bằng tư tác thọ trì, và cảnh báo thẳng rằng chính các hạnh đầu đà là nơi sự hành xác dễ phát sinh.
Catupārisuddhisīla — bốn thanh tịnh giới không phải bốn cấp bậc mà là bốn cánh cửa song song, mỗi cánh cần một chiếc chìa riêng: tin, niệm, tinh tấn, tuệ.
Buddhaghosa không định nghĩa giới bằng danh sách điều cấm. Ngài hỏi: theo nghĩa nào gọi là sīla? Hai chữ Pāli — samādhāna và upadhāraṇa — mở ra một cách hiểu khác hẳn.
Nidānakathā gọi Visuddhimagga là “tinh yếu của ba tạng”. Nhưng tinh yếu nghĩa là gì: bản tóm tắt để khỏi đọc kho tàng, hay chiếc chìa khóa để mở kho tàng? Bài khép lại nhóm tổng quan.
Chỉ dành cho tu sĩ? Khô khan? Lỗi thời? Nhiều người chưa mở Visuddhimagga đã “biết” về nó qua lời đồn. Bài này lau từng vệt mờ trên tấm gương — đối chiếu từng định kiến với chính kinh văn.